Trong hệ thống nâng hạ của xe nâng bộ chia thủy lực xe nâng chịu trách nhiệm phân bổ lưu lượng và áp suất từ bơm thủy lực xe nâng đến các cơ cấu chấp hành như xi lanh nâng hạ, xi lanh nghiêng khung và bộ công tác chuyên dụng. Hãy cùng Xe Nâng Minh Hảo tìm hiểu cấu tạo, nguyên lý họa động và hướng dẫn phục hồi bộ chia thủy lực xe nâng dưới bài viết này nhé.
I. Bộ chia thủy lực xe nâng là gì? Vai trò của bộ chia trong hệ thống xe nâng
Bộ chia thủy lực xe nâng là cụm van cơ khí chính xác có nhiệm vụ chuyển đổi, đóng/mở và phân phối dòng dầu áp lực cao đến các xi lanh hoặc motor thủy lực tương ứng. Trong thực tế sửa chữa tại xưởng và kho bãi, thiết bị này thường được kỹ thuật viên gọi bằng nhiều tên khác nhau như van phân phối thủy lực, van điểu khiển thủy lực xe nâng. Bộ chia luôn được gắn cố định tại vị trí trung gian giữa nguồn cấp áp lực và các cơ cấu chấp hành. Một đầu cụm van tiếp nhận trực tiếp đường dầu áp lực cao từ bơm thủy lực xe nâng, đầu còn lại phân nhánh đến hệ thống ống dẫn cấp cho xi lanh nâng hạ, xi lanh nghiêng khung, bót lái và các phụ kiện gắn thêm. Giúp xe nâng thực hiện các thao tác nâng lên và hạ xuống của càng nâng, nghiên ngửa của khung nâng, dịch sang ngang và vận hành các bộ công tác đặc chủng.
Vai trò của bộ chia thủy lực
- Điều hướng và phân bổ chính xác lưu lượng dầu thủy lực đến các bộ phận khi người vận hành thao tác.
- Khóa áp và giữ tải trọng an toàn khi nâng hàng hóa trên cao.
- Bảo vệ toàn diện hệ thống khi xe nâng gặp tình trạng quá tải hoặc xi lanh chạm hết hành trình cuối.
II. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của van phân phối thủy lực
- Vỏ thân van: Chứa đường dẫn dầu, định hình kết cấu cụm van
- Ty trượt: Đóng, mở và đảo chiều dòng dầu công tác
- Van an toàn: Xả áp bảo vệ bơm và hệ thống khi quá tải
- Van 1 chiều: Chống tụt áp ngược, giữ cố định tải trọng
- Phốt làm kín: Ngăn xì nhớt ra đầu cần gạt và đuôi ty
Nguyên lý hoạt động của bộ chia thủy lực:
Trạng thái không hoạt động: Bơm dầu vẫn hút dầu từ thùng và ép vào bộ chia. Nhưng vì không sử dụng ty trượt đang nằm yên ở vị trí chính giữa. Toàn bộ dầu bơm đi xuyên qua bộ chia rồi chảy thẳng một mạch về lại thùng chứa dầu.
Trạng thái khi nâng hàng: Khi vận hành xe nâng. Người dùng kéo tay chang điều khiển, đòn bẩy kéo ty trượt chuyển tịnh tiến sang một bên dọc theo nòng thân van. Thân ty van lập tức chặn đứng đường dầu hồi về thùng. Dòng dầu không còn đường thoát tự do, áp lực cực mạnh này đẩy mở chốt van một chiều, dồn toàn bộ lưu lượng nhớt áp lực cao chạy thẳng vào khoang đáy của 2 xi lanh nâng đứng, dòng dầu cao áp đội các piston trượt lên trên, đẩy khung nâng và hàng hóa và khi hạ càng nâng ty van sẽ trượt lại vị trí cũ mở thông cửa xả khiến dầu chảy ngược về thùng chứa.
III. Các loại bộ chia thủy lực xe nâng phổ biến trên thị trường
3.1 Phân loại theo phương thức điều khiển
Bộ chia thủy lực cơ: Đây là dòng van truyền thống và chiếm tới tỷ trọng cao trên các dòng xe nâng dầu/xăng-gas hiện nay. đay là loại sử dụng bằng cách người dùng tác động lên cần gạt tay đẩy hoặc kéo ty trượt tịnh tiến bên trong nòng van.
Bộ chia thủy lực điện: Trang bị trên các dòng xe nâng điện ngồi lái đời cao, xe nâng tầm cao Reach Truck trong kho lạnh hoặc xe nâng tự hành AGV. Thao tác cực kỳ nhẹ nhàng độ chính xác cao. có thể lập trình giới hạn tốc độ nâng hạ tự động.
3.2 Phân loại theo kết cấu thân vỏ
Bộ chia thủy lực đúc liền khối: Toàn bộ các rãnh dầu, cổng van an toàn và từ 1 đến 3 khoang ty trượt được đúc liền trên duy nhất một khối gang chịu lực nguyên khối. Loại này chịu được áp suất cực lớn, kết cấu nhỏ gọn.
Bộ chia thủy lực đa tầng: Thân van được tách rời thành từng module độc lập. 01 Module đầu nạp chứa van an toàn xả áp tổng, từ 02 đến 05 Module công tác, mỗi module chứa một con trượt độc lập.
3.3 Phân loại theo số lượng tép công tác
- Bộ chia 2 tép: Cấu hình cơ bản nhất (1 tép nâng hạ khung + 1 tép ngửa cụp khung).
- Bộ chia 3 tép: Bổ sung tép thứ 3 dẫn dầu qua ống mềm thủy lực lên mâm giá để vận hành bộ dịch giá ngang sang trái/phải.
- Bộ chia 4 đến 5 tép: Cấu hình chuyên dụng để điều khiển các bộ công tác nặng.
IV. Dấu hiệu hư hỏng thường gặp ở bộ chia thủy lực xe nâng
Sau khi vận hành nhiều giờ trong môi trường tải nặng, ma sát cơ học liên tục kết hợp với nhiệt độ dầu cao sẽ khiến bộ chia thủy lực xe nâng bị hao mòn. Dưới đây là những sự cố kỹ thuật điển hình:
4.1 Xe nâng bị tụt tải hoặc không nâng được tải trọng định mức
Khi nâng kiện hàng lên cao và trả tay chang về vị trí trung gian, càng nâng tự động tụt dần xuống. Để xác định chính xác hãy nâng hàng lên cao, dùng van khóa cơ cô lập hoàn toàn đường dầu từ đáy xi lanh về bộ chia. Nếu càng vẫn tụt thì hỏng phốt xi lanh; nếu càng đứng yên bất động thì nguyên nhân chắc chắn nằm ở van chia thủy lực.
4.2 Rò rỉ, chảy nhớt thủy lực tại cụm tay chang và nắp chụp đuôi ty
Nhớt rỉ ra từ cổ ty trượt, chảy lem luốc ướt đẫm sàn để chân cabin hoặc đọng giọt dưới gầm xe. Bụi bẩn bám vào các vệt dầu tạo thành mảng bùn đen quanh cụm tay chang.
4.3 Kẹt tay chang, thao tác nặng nề hoặc cần gạt không tự trả về vị trí
Cần gạt rất nặng tay, tài xế phải gồng sức để kéo; hoặc khi buông tay ra, cần gạt bị “dính” cứng tại chỗ khiến xe tiếp tục nâng hạ/nghiêng ngả tự do.
4.4 Dầu thủy lực sôi nhanh, hệ thống phát ra tiếng kêu rít chói tai
Xe chỉ hoạt động từ 30 – 45 phút là thùng dầu nóng ran, bốc mùi khét lẹt của dầu khoáng bị cháy. Khi kéo tay chang điều khiển, tại cụm ngăn kéo phát ra tiếng rít hoặc tiếng hú chói tai.
V. Hướng dẫn kiểm tra, phục hồi và bảo dưỡng bộ chia thủy lực
Khi bộ chia nhớt gặp sự cố đều bắt nguồn từ vận hành không đúng và để dầu thủy lực đóng nhiều cặn bẩn. Các dấu hiệu tụt áp, kẹt cần hoặc rò rỉ nhớt, xưởng kỹ thuật cần tuân thủ quy trình kiểm tra và xử lý tiêu chuẩn theo các bước dưới đây:
Bước 1: Tháo rã và đánh dấu chi tiết
Xịt rửa sạch toàn bộ đất cát bám ngoài thân van bằng dầu DO hoặc dung dịch tẩy rửa chuyên dụng trước khi rã rời khỏi khung gầm xe nâng. Đặt cụm van lên bàn thao tác sạch có lót khay nhôm hoặc cao su.Đánh dấu chính xác vị trí của từng ty van.
Bước 2: Kiểm tra khe hở và xử lý mạ doa cơ khí
Dùng thước đo ngoài có độ chính xác 0.001 mm kiểm tra đường kính ngoài của ty trượt; dùng thước đo lỗ đồng hồ kiểm tra độ côn và độ ô-van của lòng. Nếu khe hở lắp ghép vượt quá 0.025 mm hoặc nòng van bị xước đường rãnh thì xử lý đưa thân van lên máy doa mài chính xác, mang các ty trượt cũ đi tẩy lớp mạ, mạ bù một lớp crom cứng công nghiệp mài tròn vô tâm ty van theo đúng kích thước nòng thân vừa doa, khôi phục khe hở kỹ thuật chuẩn ban đầu.
Bước 3: Thay mới bộ gioăng phốt làm kín
Thay toàn bộ phốt O-ring chặn nhớt cổ ty, phốt đuôi van và phốt mặt bích bằng cao su chịu nhiệt Nitrile NBR 90 hoặc phốt Viton chịu nhiệt và hãy quét thêm một lớp dầu thủy lực xe nâng sạch lên bề mặt phốt và mép ty trượt trước khi lắp vào lòng nòng, ngăn ngừa nguy cơ gờ sắc của thân van cắn rách phốt mới.
VI. Khi nào nên phục hồi và khi nào bắt buộc phải thay mới?
Trường hợp nên phục hồi: Ty van chỉ bị xước dăm nhẹ, mòn đều; thân nòng gang chưa bị rỗ tổ ong; van bị xì nhớt do lão hóa phốt; hoặc lò xo hồi vị bị gãy.
Trường hợp bắt buộc phải thay mới nguyên cụm: Nứt vỡ lốc van bên trong gây rò rỉ dầu khiến xe mất lực nâng, nòng thân van xước quá sâu không thể doa mài. Khi gặp những sự cố trên hãy liên hệ ngay đến các đơn vị sửa xe nâng uy tín để được kiểm tra và khắc phục nhanh chóng.
VII. Đơn vị cung cấp phụ tùng bộ chia thủy lực xe nâng chính hãng
Việc bảo dưỡng và thay thế bộ chia thủy lực xe nâng đúng kỹ thuật giúp hệ thống nâng hạ duy trì sức nâng ổn định, vận hành mượt mà. Nếu chiếc xe nâng tại doanh nghiệp của bạn đang gặp hiện tượng tụt càng, nóng dầu hay xì nhớt tại cụm điều khiển, hãy liên hệ với Xe Nâng Minh Hảo. Chúng tôi tiến hành kiểm tra đo áp suất phục hồi hoặc thay mới thay thế các linh kiện bị hỏng trong bộ chia thủy lực đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người vận hành và tiến độ kho bãi.
Thộng tin liên hệ
- Địa chỉ xưởng: 14/58 Quốc Lộ 1A, Tổ 3, Khu phố 6, Phường Linh Xuân, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam
- Địa chỉ văn phòng: 12 Đường số 8, khu phố 4, Tam Bình, Hồ Chí Minh 71300, Việt Nam
- Hotline: 0969.654.121 – 0343.147.468
- Email: minhhaoxenang@gmail.com
- Website: https://xenangminhhao.com
Xem thêm: Thủ tục nhập khẩu xe nâng
